Υπάρχει ένας πόνος που δεν έρχεται με θόρυβο. Δεν κάνει σκηνή, δεν σε ρίχνει κάτω απότομα. Έρχεται ήσυχα, κάθεται δίπλα σου, και κάποια στιγμή καταλαβαίνεις πως δεν είναι περαστικός. Είναι εκεί γιατί τον άφησες. Γιατί τον συνήθισες.
Δεν πονάει τόσο αυτό που έγινε στην αρχή. Πονάει αυτό που έμεινε. Αυτό που έγινε καθημερινότητα. Αυτό που έμαθες να ζεις μαζί του, σαν να είναι φυσιολογικό.
Στην αρχή αντιδράς. Θυμώνεις, στενοχωριέσαι, κλαις. Λες από μέσα σου ότι δεν είναι έτσι τα πράγματα, ότι δεν σου αξίζει. Μετά όμως περνάει ο καιρός. Και κάτι αλλάζει. Όχι προς το καλύτερο, απλώς προς το γνώριμο.
Συνηθίζεις να μην σου απαντάνε.
Συνηθίζεις να περιμένεις.
Συνηθίζεις να μην σε ρωτάνε πώς είσαι και να απαντάς μόνη σου, μέσα σου.
Και κάπου εκεί σταματάει ο οξύς πόνος και αρχίζει κάτι πιο ύπουλο. Ένα βάρος χαμηλό, σταθερό, που δεν φεύγει ποτέ εντελώς.
Το περίεργο είναι πως όταν κάτι γίνεται συνήθεια, παύεις να το αμφισβητείς. Δεν το κοιτάς πια απ’ έξω. Δεν λες «αυτό με πληγώνει». Λες «έτσι είναι». Και αυτό είναι το πιο δύσκολο σημείο. Όχι γιατί πονάς περισσότερο, αλλά γιατί πονάς χωρίς να φωνάζεις.
Υπάρχουν λέξεις που δεν ειπώθηκαν ποτέ και τις συνήθισες. Υπάρχουν αγκαλιές που δεν ήρθαν και έμαθες να μην τις περιμένεις. Υπάρχουν βλέμματα που έλειψαν και άρχισες να κοιτάς αλλού, για να μην απογοητεύεσαι.
Δεν είναι ότι δεν το καταλαβαίνεις. Το καταλαβαίνεις. Απλώς κουράστηκες να το σκέφτεσαι.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Το να είσαι δυνατή, δεν σημαίνει ότι δεν κουράζεσαι
Κάθε φορά που κάτι σε πληγώνει για πρώτη φορά, υπάρχει ένα σοκ. Μια αίσθηση ότι κάτι δεν πάει καλά. Όταν όμως σε πληγώνει ξανά και ξανά με τον ίδιο τρόπο, το σώμα και η ψυχή βρίσκουν τρόπους να αντέξουν. Και η αντοχή, όσο κι αν ακούγεται δυνατή λέξη, μερικές φορές είναι απλώς παραίτηση με ωραίο όνομα.
Συνηθίζεις να είσαι λιγότερο.
Λιγότερο απαιτητική.
Λιγότερο εκφραστική.
Λιγότερο εσύ.
Και δεν το κάνεις από αδυναμία. Το κάνεις για να επιβιώσεις μέσα σε κάτι που δεν αλλάζει.
Υπάρχουν στιγμές που σκέφτεσαι πως αν πονούσες λίγο παραπάνω, ίσως να αντιδρούσες. Αν ήταν πιο έντονο, πιο ξεκάθαρο, ίσως να έλεγες ένα τέλος. Αλλά όταν ο πόνος είναι γνώριμος, γίνεται σχεδόν ασφαλής. Ξέρεις πού πονάς, πότε πονάς, πόσο πονάς. Δεν έχει εκπλήξεις.
Και αυτό τον κάνει πιο επικίνδυνο.
Γιατί δεν σε σπρώχνει να φύγεις. Σε κρατάει εκεί. Σε κρατάει γιατί τον ξέρεις.
Κάποιες φορές πιάνεις τον εαυτό σου να δικαιολογεί καταστάσεις που παλιά δεν θα ανεχόσουν. Να λες «δεν πειράζει», ενώ μέσα σου πειράζει. Να λες «έτσι είναι οι άνθρωποι», ενώ ξέρεις ότι δεν είναι όλοι έτσι, απλώς εσύ έμαθες να ζεις με αυτό.
Δεν είναι εύκολο να παραδεχτείς ότι κάτι σε πονάει ακόμα, όταν έχεις περάσει μήνες ή χρόνια λέγοντας πως το έχεις συνηθίσει. Σαν να προδίδεις τον ίδιο σου τον εαυτό. Σαν να παραδέχεσαι ότι όλη αυτή η αντοχή δεν σε έκανε πιο δυνατή, απλώς πιο σιωπηλή.
Ο πιο ύπουλος πόνος δεν είναι αυτός που σε διαλύει, αλλά αυτός που σε αλλάζει λίγο λίγο, χωρίς να το καταλάβεις. Που σε μαθαίνει να μην περιμένεις πολλά. Να μην ζητάς. Να μην ελπίζεις έντονα, για να μην απογοητευτείς.
Και κάπου εκεί αρχίζεις να αναρωτιέσαι πότε ακριβώς έγινε αυτή η αλλαγή. Πότε σταμάτησες να αντιδράς και άρχισες απλώς να αντέχεις. Πότε το «δεν μου αρέσει» έγινε «δεν πειράζει».
Ίσως αυτό που πονάει περισσότερο δεν είναι καν το ίδιο το πράγμα. Είναι η στιγμή που συνειδητοποιείς ότι έμαθες να ζεις με κάτι που δεν σου κάνει καλό. Ότι προσαρμόστηκες σε μια απουσία, σε μια αδιαφορία, σε μια μόνιμη έλλειψη.
Δεν είναι εύκολο να το δεις κατάματα. Γιατί αν το δεις, πρέπει να παραδεχτείς ότι άξιζες κάτι άλλο. Και αυτό από μόνο του πονάει.
Κάποιες πληγές δεν φωνάζουν. Απλώς υπάρχουν. Και όσο τις συνηθίζεις, τόσο περισσότερο μπλέκονται με την καθημερινότητά σου. Γίνονται μέρος του τρόπου που αγαπάς, που περιμένεις, που σιωπάς.
Και ίσως δεν υπάρχει κάποιο μεγάλο συμπέρασμα εδώ. Ίσως δεν χρειάζεται. Ίσως αρκεί μόνο να ειπωθεί δυνατά αυτό που πολλοί νιώθουν και λίγοι λένε.
Ότι κάποια πράγματα δεν σταματούν να πονάνε επειδή τα συνηθίζεις. Αντίθετα, αρχίζουν να πονάνε αλλιώς. Πιο βαθιά, πιο ήσυχα, πιο μόνιμα.
Και αυτό από μόνο του αξίζει να το αναγνωρίσεις. Έστω και σιωπηλά. Έστω και μόνο για σένα.
