Η δουλειά μας παίζει μεγάλο ρόλο στη ζωή μας. Επηρεάζει το καθημερινό μας πρόγραμμα, την αυτοπεποίθηση, ακόμη και τον τρόπο που συστηνόμαστε στους άλλους. Το πρόβλημα ξεκινά όταν η επαγγελματική ταυτότητα γίνεται το μοναδικό φίλτρο μέσα από το οποίο αξιολογούμε τον εαυτό μας. Αν έχεις πιάσει τον εαυτό σου να νιώθει «λίγος» μετά από μια κακή μέρα στη δουλειά, δεν είσαι μόνος. Το καλό νέο είναι ότι ο διαχωρισμός επαγγελματικής ταυτότητας και προσωπικής αξίας μαθαίνεται.
Γιατί μπερδεύουμε την εργασία με την αξία μας
Συχνά μεγαλώνουμε με το μήνυμα ότι η επιτυχία ορίζει ποιοι είμαστε. Βαθμοί, επιδόσεις, στόχοι, προαγωγές. Όλα αυτά συνδέονται άμεσα με αναγνώριση και αποδοχή.
Όταν λοιπόν κάτι δεν πάει καλά επαγγελματικά, το μυαλό μας κάνει ένα επικίνδυνο άλμα, από το «δεν τα πήγα καλά σε αυτό» στο «δεν αξίζω αρκετά». Αυτός ο μηχανισμός είναι ανθρώπινος, αλλά όχι υγιής μακροπρόθεσμα.
Επαγγελματική ταυτότητα και προσωπική αξία, τι σημαίνουν πραγματικά
Επαγγελματική ταυτότητα
Η επαγγελματική σου ταυτότητα αφορά:
- Τον ρόλο σου στη δουλειά
- Τις δεξιότητές σου
- Την εμπειρία και τις γνώσεις σου
- Τα αποτελέσματα που φέρνεις σε συγκεκριμένο πλαίσιο
Είναι σημαντική, αλλά μεταβαλλόμενη. Αλλάζει με τον χρόνο, τις συνθήκες και τις επιλογές σου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Γιατί νιώθεις εξαντλημένος ακόμα κι όταν σου αρέσει η δουλειά σου
Προσωπική αξία
Η προσωπική σου αξία δεν διαπραγματεύεται. Δεν εξαρτάται από:
- Μισθό
- Τίτλο
- Απόδοση
- Γνώμη προϊσταμένων
Έχει να κάνει με το ποιος είσαι ως άνθρωπος, με τις αξίες σου, τον χαρακτήρα σου, τον τρόπο που σχετίζεσαι με τους άλλους.
Πώς να αναγνωρίσεις ότι τα έχεις μπερδέψει
Υπάρχουν μερικά σημάδια που δείχνουν ότι η δουλειά έχει αρχίσει να ορίζει την αυτοεικόνα σου:
- Παίρνεις προσωπικά κάθε επαγγελματική κριτική
- Νιώθεις ενοχές όταν ξεκουράζεσαι
- Δυσκολεύεσαι να περιγράψεις τον εαυτό σου χωρίς να αναφερθείς στη δουλειά
- Η διάθεσή σου εξαρτάται αποκλειστικά από την επαγγελματική σου απόδοση
Αν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σε αυτά, αξίζει να κάνεις ένα βήμα πίσω.
Πρακτικά βήματα για να διαχωρίσεις ρόλους και αξία
1. Άλλαξε τον εσωτερικό σου διάλογο
Όταν κάτι δεν πάει καλά στη δουλειά, δοκίμασε να αντικαταστήσεις σκέψεις όπως:
- «Απέτυχα»
με - «Αυτό το αποτέλεσμα δεν ήταν το καλύτερο, αλλά μπορώ να μάθω κάτι από αυτό»
Η γλώσσα που χρησιμοποιούμε εσωτερικά επηρεάζει άμεσα το πώς νιώθουμε.
2. Βάλε όρια στον χρόνο και στον ρόλο σου
Δεν είσαι η δουλειά σου, είσαι άνθρωπος που έχει δουλειά.
- Κλείσε ειδοποιήσεις εκτός ωραρίου
- Απόφυγε να συζητάς συνεχώς για τη δουλειά στον ελεύθερο χρόνο σου
- Δώσε χώρο σε δραστηριότητες που δεν σχετίζονται με την καριέρα σου
Αυτό βοηθά τον εγκέφαλο να ξεχωρίσει τους ρόλους.
3. Καλλιέργησε πολλαπλές πηγές ταυτότητας
Όσο περισσότερους ρόλους έχεις, τόσο λιγότερο εξαρτάσαι από έναν.
Μπορείς να επενδύσεις σε:
- Φιλίες
- Χόμπι
- Σωματική άσκηση
- Δημιουργικές δραστηριότητες
- Εθελοντισμό
Έτσι, μια δύσκολη επαγγελματική περίοδος δεν καταρρίπτει ολόκληρη την αυτοεκτίμησή σου.
Πώς να διαχειρίζεσαι την κριτική χωρίς να πληγώνεσαι
Η επαγγελματική ανατροφοδότηση αφορά τη συμπεριφορά ή το αποτέλεσμα, όχι την αξία σου ως άτομο.
Πριν αντιδράσεις:
- Ρώτησε τον εαυτό σου αν η κριτική είναι συγκεκριμένη ή γενική
- Ξεχώρισε τα γεγονότα από τις ερμηνείες
- Κράτησε μόνο ό,τι μπορεί να σε βοηθήσει να εξελιχθείς
Δεν χρειάζεται να απορρίπτεις τον εαυτό σου για να βελτιώσεις τη δουλειά σου.
Η επιτυχία και η αποτυχία είναι γεγονότα, όχι ταυτότητες
Μια καλή υπενθύμιση που προσωπικά με έχει βοηθήσει είναι η εξής:
Επιτυχημένος ή αποτυχημένος δεν είναι αυτό που είσαι, είναι κάτι που σου συμβαίνει σε συγκεκριμένη φάση.
Η καριέρα είναι διαδρομή, όχι ταμπέλα.
Τι κερδίζεις όταν κάνεις αυτόν τον διαχωρισμό
Όταν διαχωρίζεις την επαγγελματική ταυτότητα από την προσωπική αξία:
- Μειώνεται το άγχος
- Παίρνεις πιο καθαρές αποφάσεις
- Αντέχεις καλύτερα τις αλλαγές
- Απολαμβάνεις περισσότερο τη ζωή σου, εντός και εκτός δουλειάς
Και το πιο σημαντικό, αρχίζεις να δουλεύεις επειδή το επιλέγεις, όχι επειδή πρέπει να αποδείξεις κάτι.
Η δουλειά είναι σημαντική, αλλά δεν είναι καθρέφτης της αξίας σου. Όταν το κατανοήσεις αυτό σε βάθος, αλλάζει ο τρόπος που βιώνεις την καθημερινότητα, τις επιτυχίες και τις δυσκολίες. Ο διαχωρισμός επαγγελματικής ταυτότητας και προσωπικής αξίας δεν σε κάνει λιγότερο φιλόδοξο. Σε κάνει πιο σταθερό, πιο συνειδητό και τελικά πιο ελεύθερο.
