Αν έχεις παιδί στο δημοτικό ή στο γυμνάσιο, είναι πολύ πιθανό να το έχεις ζήσει. Το παιδί γυρίζει από το σχολείο και μέσα σε λίγα λεπτά ξεσπάει. Φωνάζει, κλαίει, αντιμιλάει ή εκνευρίζεται με το παραμικρό. Πολλοί γονείς αναρωτιούνται τι κάνουν λάθος. Η αλήθεια όμως είναι πως, τις περισσότερες φορές, δεν φταίει κανείς.
Σε αυτό το άρθρο θα σου εξηγήσω γιατί τα παιδιά αντιδρούν έντονα μετά το σχολείο και, κυρίως, πώς μπορείς να τα βοηθήσεις πρακτικά, χωρίς φωνές και τύψεις.
Τι συμβαίνει πραγματικά όταν τελειώνει το σχολείο
Για να καταλάβουμε τη συμπεριφορά, χρειάζεται πρώτα να δούμε τι περνούν τα παιδιά μέσα στη σχολική ημέρα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Παιχνίδια ρυθμού και μουσικής που ενθουσιάζουν τα μικρά παιδιά
Έντονη αυτοσυγκράτηση όλη μέρα
Στο σχολείο τα παιδιά:
- Ακολουθούν κανόνες
- Κάθονται ήσυχα για ώρες
- Προσέχουν τον δάσκαλο
- Προσαρμόζονται σε κοινωνικές απαιτήσεις
Αυτό απαιτεί τεράστια ψυχική ενέργεια. Όταν επιστρέφουν στο σπίτι, νιώθουν ασφάλεια και αφήνονται. Εκεί βγαίνει όλη η ένταση που κρατούσαν μέσα τους.
Υπερφόρτωση ερεθισμάτων
Θόρυβος, φώτα, πολλές πληροφορίες, συμμαθητές, μαθήματα. Ο εγκέφαλος ενός παιδιού κουράζεται πολύ περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε. Όταν φτάνει στο σπίτι, δεν έχει πια αποθέματα αυτοελέγχου.
Κούραση, πείνα και συναισθηματικό βάρος
Μην υποτιμάς βασικούς παράγοντες όπως:
- Πείνα
- Σωματική κόπωση
- Άγχος από διαγωνίσματα ή συγκρούσεις στο σχολείο
Αυτά αρκούν για να πυροδοτήσουν έντονες αντιδράσεις.
Γιατί ξεσπούν συνήθως στους γονείς
Εδώ υπάρχει κάτι που συχνά παρεξηγείται.
Το σπίτι είναι ο ασφαλής χώρος
Τα παιδιά ξεσπούν εκεί όπου νιώθουν αποδοχή. Στο σπίτι ξέρουν ότι μπορούν να είναι ο εαυτός τους, χωρίς να χρειάζεται να συγκρατηθούν.
Δεν σημαίνει ότι σε αμφισβητούν ή ότι σε θεωρούν δεδομένο. Σημαίνει ότι σε εμπιστεύονται.
Δεν έχουν ακόμη τα εργαλεία να εκφραστούν
Τα περισσότερα παιδιά δεν ξέρουν πώς να πουν:
- «Είμαι κουρασμένος»
- «Νιώθω πίεση»
- «Με πείραξε κάτι στο σχολείο»
Έτσι, τα συναισθήματα βγαίνουν ως θυμός ή γκρίνια.
Πώς να βοηθήσεις το παιδί μετά το σχολείο
Ας περάσουμε στο πιο σημαντικό κομμάτι. Τι μπορείς να κάνεις στην πράξη.
Δημιούργησε μια ήρεμη μετάβαση
Η στιγμή που μπαίνει στο σπίτι είναι κρίσιμη.
Τι βοηθάει:
- Μια αγκαλιά ή ένα χαμόγελο
- Λίγα λεπτά ησυχίας
- Αποφυγή ερωτήσεων τύπου «πώς πήγες» με το καλημέρα
Άφησε το παιδί να προσγειωθεί πρώτα.
Φρόντισε βασικές ανάγκες πρώτα
Πριν μιλήσετε για μαθήματα ή υποχρεώσεις:
- Φαγητό ή ένα υγιεινό σνακ
- Χρόνος ξεκούρασης
- Ελεύθερο παιχνίδι ή χαλάρωση
Πολλά ξεσπάσματα εξαφανίζονται απλώς με ένα τοστ και λίγη ηρεμία.
Μην παίρνεις τη συμπεριφορά προσωπικά
Ξέρω ότι δεν είναι εύκολο, αλλά είναι απαραίτητο.
Αντί για:
- «Μην μου μιλάς έτσι»
- «Τι έχεις πάλι»
Δοκίμασε:
- «Βλέπω ότι είσαι πολύ κουρασμένος»
- «Θες λίγο χρόνο ή να μιλήσουμε αργότερα;»
Η αναγνώριση ηρεμεί το παιδί πολύ πιο γρήγορα από την επίπληξη.
Βοήθησέ το να εκφραστεί
Δεν χρειάζονται μεγάλες συζητήσεις.
Μπορείς να χρησιμοποιήσεις:
- Ζωγραφική
- Παιχνίδι ρόλων
- Μικρές ερωτήσεις ανοιχτού τύπου
Για παράδειγμα, «ποιο ήταν το πιο δύσκολο σημείο της μέρας σου;».
Θέσε όρια με ηρεμία
Η κατανόηση δεν σημαίνει ότι επιτρέπονται όλα.
Είναι σημαντικό να:
- Δέχεσαι το συναίσθημα
- Μην αποδέχεσαι προσβλητική συμπεριφορά
Μια φράση όπως «καταλαβαίνω ότι είσαι θυμωμένος, αλλά δεν φωνάζουμε» βοηθάει περισσότερο απ’ όσο νομίζεις.
Πότε χρειάζεται περισσότερη προσοχή
Αν οι έντονες αντιδράσεις:
- Συμβαίνουν καθημερινά
- Διαρκούν πολλές ώρες
- Συνοδεύονται από απόσυρση ή σωματικά συμπτώματα
τότε αξίζει να το συζητήσεις με παιδοψυχολόγο. Όχι γιατί κάτι πάει στραβά, αλλά γιατί η έγκαιρη υποστήριξη κάνει θαύματα.
Τι να θυμάσαι στο τέλος της ημέρας
Τα παιδιά δεν ξεσπούν επειδή είναι κακομαθημένα. Ξεσπούν επειδή κουράστηκαν, πιέστηκαν και δεν ξέρουν ακόμη πώς να διαχειριστούν όσα νιώθουν.
Με λίγη κατανόηση, σταθερότητα και απλές καθημερινές κινήσεις, μπορείς να μετατρέψεις τις δύσκολες ώρες μετά το σχολείο σε στιγμές σύνδεσης. Και αυτό, μακροπρόθεσμα, κάνει όλη τη διαφορά.
