Το να μιλά μια γυναίκα για τις ανάγκες της μέσα σε μια σχέση, είτε συναισθηματική είτε πρακτική, είναι απαραίτητο. Παρ’ όλα αυτά, πολλές φορές υπάρχει ο φόβος ότι μια τέτοια συζήτηση θα χαλάσει τη στιγμή, θα δημιουργήσει ένταση ή θα φέρει απόσταση. Το αποτέλεσμα είναι συχνά η σιωπή, η αναβολή ή η έκφραση των αναγκών με τρόπο που δεν βοηθά πραγματικά.
Το άρθρο αυτό εξηγεί πώς μπορεί να γίνει η επικοινωνία αναγκών με καθαρό, ήρεμο και αποτελεσματικό τρόπο, χωρίς δραματισμούς και χωρίς να διαλύεται η σύνδεση με τον άλλο άνθρωπο.
Γιατί είναι δύσκολο να εκφράζονται οι ανάγκες τη σωστή στιγμή
Οι περισσότερες δυσκολίες δεν προέρχονται από τις ίδιες τις ανάγκες, αλλά από τον τρόπο και τον χρόνο που εκφράζονται. Πολλές γυναίκες έχουν μάθει να αποφεύγουν τις “δύσκολες κουβέντες” για να μη χαλάσουν το κλίμα. Άλλες περιμένουν να μαζευτούν πολλά μέσα τους και τελικά ξεσπούν.
Η δυσκολία εντείνεται όταν υπάρχει φόβος απόρριψης, σύγκρουσης ή παρεξήγησης. Αν μια γυναίκα πιστεύει ότι οι ανάγκες της είναι “πολλές” ή “υπερβολικές”, είναι πιθανό να τις καταπιέσει. Αυτό όμως δεν τις εξαφανίζει, απλώς τις μετατρέπει σε ένταση ή απογοήτευση.
Η σωστή στιγμή δεν σημαίνει τέλεια στιγμή. Σημαίνει επαρκή συναισθηματική διαθεσιμότητα και από τις δύο πλευρές.
Τι σημαίνει να μιλάς για ανάγκες χωρίς επίθεση
Η έκφραση αναγκών δεν χρειάζεται να έχει μορφή κατηγορίας ή παραπόνου. Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο “ποτέ δεν με ακούς” και στο “έχω ανάγκη να νιώθω ότι με ακούς όταν μιλάω”.
Η δεύτερη διατύπωση:
• περιγράφει συναίσθημα
• δηλώνει ανάγκη
• δεν επιτίθεται στον άλλο
Όταν μια γυναίκα μιλά για το τι χρειάζεται και όχι για το τι κάνει λάθος ο άλλος, μειώνεται αυτόματα η άμυνα. Ο στόχος δεν είναι να κερδηθεί μια συζήτηση, αλλά να γίνει κατανοητό ένα εσωτερικό αίτημα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Πώς να θέτεις όρια στα παιδιά χωρίς τιμωρία
Ο ρόλος του χρόνου και του πλαισίου στη συζήτηση
Ο χρόνος παίζει καθοριστικό ρόλο. Το να ανοίξει μια συζήτηση για ανάγκες τη στιγμή της έντασης, της κούρασης ή της βιασύνης, σπάνια φέρνει καλό αποτέλεσμα. Αντίθετα, μια ήρεμη στιγμή, ακόμα και αν δεν είναι “τέλεια”, επιτρέπει καλύτερη επικοινωνία.
Σημαντικό είναι και το πλαίσιο. Άλλη δυναμική έχει μια κουβέντα μπροστά σε άλλους και άλλη όταν γίνεται ιδιωτικά. Επίσης, άλλο βάρος έχει όταν ξεκινά με φράσεις όπως:
“Θέλω να σου πω κάτι που είναι σημαντικό για μένα”
και άλλο όταν ξεκινά απότομα ή ειρωνικά.
Η πρόθεση να διατηρηθεί η σύνδεση πρέπει να είναι ξεκάθαρη και στον τόνο και στις λέξεις.
Πρακτικοί τρόποι να εκφραστούν ανάγκες χωρίς ένταση
Υπάρχουν συγκεκριμένες πρακτικές που βοηθούν να ειπωθούν τα δύσκολα χωρίς να χαλάσει η στιγμή.
Μερικοί βασικοί τρόποι:
• Χρήση προτάσεων σε πρώτο πρόσωπο, χωρίς κατηγορίες
• Σαφήνεια στο τι ζητείται, όχι γενικόλογα παράπονα
• Αποφυγή παλιών θεμάτων την ώρα της συζήτησης
• Ήρεμος τόνος, ακόμα και αν το θέμα είναι φορτισμένο
Για παράδειγμα:
Αντί για “ποτέ δεν βρίσκεις χρόνο για μένα”
μπορεί να ειπωθεί
“έχω ανάγκη να περνάμε λίγο ποιοτικό χρόνο μαζί μέσα στην εβδομάδα”
Η δεύτερη εκδοχή αφήνει χώρο για διάλογο και λύση.
Πώς να διαχωρίζονται οι ανάγκες από τις απαιτήσεις
Συχνά οι ανάγκες μπερδεύονται με απαιτήσεις. Μια ανάγκη αφορά το εσωτερικό βίωμα, ενώ μια απαίτηση αφορά τον έλεγχο της συμπεριφοράς του άλλου.
Για παράδειγμα:
Ανάγκη είναι “χρειάζομαι περισσότερη συναισθηματική εγγύτητα”
Απαίτηση είναι “πρέπει να μου μιλάς έτσι όπως θέλω”
Όταν μια γυναίκα εκφράζει ανάγκες χωρίς να επιβάλλει συγκεκριμένη αντίδραση, ο άλλος νιώθει λιγότερη πίεση και περισσότερη διάθεση να ανταποκριθεί. Η ανάγκη ανοίγει συζήτηση, η απαίτηση συχνά την κλείνει.
Τι να γίνεται όταν ο άλλος δεν ανταποκρίνεται όπως αναμένεται
Ακόμα και με τον καλύτερο τρόπο, δεν υπάρχει εγγύηση ότι η ανταπόκριση θα είναι άμεση ή όπως αναμενόταν. Αυτό δεν σημαίνει ότι η επικοινωνία απέτυχε.
Σε τέτοιες περιπτώσεις βοηθά:
• να δοθεί χρόνος
• να μην επαναληφθεί το ίδιο θέμα με ένταση
• να παρατηρηθεί αν υπάρχει έστω μικρή προσπάθεια
Η αλλαγή στη δυναμική μιας σχέσης σπάνια γίνεται από μία κουβέντα. Όταν όμως οι ανάγκες εκφράζονται σταθερά, καθαρά και χωρίς επίθεση, δημιουργείται σταδιακά διαφορετικό έδαφος.
Πώς να διατηρείται η οικειότητα μετά τη συζήτηση
Πολλές γυναίκες φοβούνται ότι μια σοβαρή κουβέντα θα “παγώσει” την οικειότητα. Στην πραγματικότητα, η αληθινή οικειότητα χτίζεται όταν υπάρχει χώρος για ειλικρίνεια.
Μετά τη συζήτηση, βοηθά:
• μια απλή χειρονομία τρυφερότητας
• μια φράση που δείχνει εκτίμηση
• η επιστροφή σε κοινές στιγμές χωρίς ψυχρότητα
Αυτό δείχνει ότι η συζήτηση δεν έγινε για να δημιουργηθεί απόσταση, αλλά για να υπάρξει μεγαλύτερη σύνδεση.
Συνοπτικό κλείσιμο
Το να μιλά μια γυναίκα για τις ανάγκες της χωρίς να χαλάει τη στιγμή δεν είναι θέμα τεχνικής, αλλά στάσης. Όταν υπάρχει καθαρότητα, σεβασμός και σωστός χρόνος, οι ανάγκες μπορούν να ακουστούν χωρίς ένταση. Η σιωπή μπορεί να μοιάζει ασφαλής, αλλά μακροπρόθεσμα απομακρύνει. Η ήρεμη, ξεκάθαρη επικοινωνία δίνει απαντήσεις και χτίζει σχέσεις με μεγαλύτερη σταθερότητα και κατανόηση.
