Ο όρος emotional buffering περιγράφει μια συγκεκριμένη, πολύ συνηθισμένη συμπεριφορά. Το άτομο γεμίζει το καθημερινό του πρόγραμμα με υποχρεώσεις, δραστηριότητες και συνεχή ενασχόληση, όχι επειδή όλα είναι απαραίτητα, αλλά επειδή η σιωπή και ο ελεύθερος χρόνος αφήνουν χώρο για συναισθήματα που δεν θέλει να αντιμετωπίσει. Δεν πρόκειται για τεμπελιά, ούτε για έλλειψη οργάνωσης. Πρόκειται για έναν μηχανισμό προστασίας που λειτουργεί συχνά ασυνείδητα.
Το άρθρο αυτό εξηγεί τι είναι το emotional buffering, πώς εκδηλώνεται στην πράξη και τι μπορεί να κάνει μια γυναίκα που αναγνωρίζει τον εαυτό της σε αυτή τη συμπεριφορά και θέλει πιο καθαρή επαφή με τις ανάγκες της.
Τι είναι το emotional buffering με απλά λόγια
Το emotional buffering είναι η συνήθεια να κρατά κάποιος τον εαυτό του διαρκώς απασχολημένο, ώστε να μην έρθει σε επαφή με δύσκολα ή αβέβαια συναισθήματα. Το γεμάτο πρόγραμμα λειτουργεί σαν «μαξιλάρι» ανάμεσα στο άτομο και όσα νιώθει.
Στην πράξη μπορεί να σημαίνει συνεχείς έξοδοι, υπερβολική δουλειά, ασταμάτητο scrolling, μόνιμη ακουστική υπόκρουση από podcast ή μουσική, ακόμα και διαρκή βοήθεια προς άλλους. Το κοινό στοιχείο δεν είναι η δραστηριότητα, αλλά η αποφυγή της εσωτερικής παύσης.
Αυτός ο μηχανισμός δεν εμφανίζεται μόνο σε περιόδους έντονου στρες. Συχνά γίνεται τρόπος ζωής, χωρίς το άτομο να συνειδητοποιεί ότι χρησιμοποιεί την απασχόληση ως συναισθηματική άμυνα.
Πώς φαίνεται στην καθημερινότητα μιας γυναίκας
Το emotional buffering δεν δηλώνεται ξεκάθαρα. Φαίνεται μέσα από μικρά, επαναλαμβανόμενα μοτίβα.
Μια γυναίκα μπορεί να:
- Νιώθει άβολα όταν δεν έχει τίποτα προγραμματισμένο
- Αγχώνεται τα Σαββατοκύριακα χωρίς σχέδια
- Συμπληρώνει κάθε κενό με δουλειά ή εξωτερικές υποχρεώσεις
- Αποφεύγει να μείνει μόνη στο σπίτι χωρίς περισπασμούς
- Νιώθει περίεργη κόπωση χωρίς σαφή λόγο
Συχνά αυτή η συμπεριφορά συνοδεύεται από τη σκέψη «έτσι είμαι, μου αρέσει να είμαι busy». Όμως το ερώτημα δεν είναι αν αρέσει η δραστηριότητα, αλλά αν υπάρχει χώρος για συναισθηματική ησυχία χωρίς δυσφορία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Όταν δίνεις πολλά και στο τέλος μένεις άδεια
Γιατί ο εγκέφαλος επιλέγει τη συνεχή απασχόληση
Ο εγκέφαλος λειτουργεί με βάση την ασφάλεια. Όταν κάποια συναισθήματα, όπως λύπη, θυμός, απογοήτευση ή αβεβαιότητα, έχουν συνδεθεί στο παρελθόν με δυσάρεστες εμπειρίες, ο εγκέφαλος μαθαίνει να τα αποφεύγει.
Η απασχόληση προσφέρει:
- Αίσθηση ελέγχου
- Προσωρινή ανακούφιση
- Δομή και προβλεψιμότητα
- Απόσπαση από εσωτερικό διάλογο
Το πρόβλημα δεν είναι ότι αυτό λειτουργεί. Το πρόβλημα είναι ότι λειτουργεί μόνο βραχυπρόθεσμα. Μακροπρόθεσμα, τα συναισθήματα δεν εξαφανίζονται, απλώς συσσωρεύονται και εμφανίζονται ως εξάντληση, εκνευρισμός ή αίσθηση κενού.
Πότε το emotional buffering γίνεται πρόβλημα
Η συνεχής απασχόληση δεν είναι από μόνη της αρνητική. Γίνεται προβληματική όταν χρησιμοποιείται αποκλειστικά για αποφυγή.
Ενδείξεις ότι το emotional buffering έχει ξεπεράσει το λειτουργικό επίπεδο:
- Αίσθηση ότι «δεν προλαβαίνεις να σκεφτείς»
- Έντονη δυσφορία στη σιωπή
- Κόπωση που δεν φεύγει με ξεκούραση
- Δυσκολία να αναγνωρίσεις τι πραγματικά θέλεις
- Εκνευρισμός χωρίς εμφανή αιτία
Σε αυτές τις περιπτώσεις, το γεμάτο πρόγραμμα δεν εξυπηρετεί πια, αλλά καλύπτει.
Πρακτικοί τρόποι να μειωθεί το emotional buffering
Η αλλαγή δεν χρειάζεται να είναι απότομη. Το ζητούμενο δεν είναι να αδειάσει το πρόγραμμα, αλλά να δημιουργηθεί χώρος για συνειδητή παρουσία.
Μερικά πρακτικά βήματα:
- Μικρές παύσεις μέσα στην ημέρα χωρίς κινητό
- Επιλογή μίας δραστηριότητας την εβδομάδα που γίνεται χωρίς multitasking
- Παρατήρηση της ανάγκης για απασχόληση πριν προστεθεί κάτι νέο
- Καταγραφή σκέψεων όταν υπάρχει εσωτερική ανησυχία
Αυτές οι κινήσεις λειτουργούν γιατί εκπαιδεύουν τον εγκέφαλο να αντέχει την παύση χωρίς να την εκλαμβάνει ως απειλή.
Πώς να έρθει κανείς σε επαφή με τα συναισθήματα χωρίς να κατακλυστεί
Η επαφή με τα συναισθήματα δεν σημαίνει έντονη ανάλυση ή δραματοποίηση. Σημαίνει παρατήρηση.
Ένας απλός τρόπος είναι η ερώτηση:
«Τι προσπαθώ να μην νιώσω αυτή τη στιγμή;»
Δεν χρειάζεται άμεση απάντηση. Αρκεί η ερώτηση να τεθεί. Σταδιακά, το σώμα και το μυαλό μαθαίνουν ότι η επαφή με το συναίσθημα δεν είναι επικίνδυνη.
Επιπλέον, βοηθά:
- Να ονομάζεται το συναίσθημα χωρίς κριτική
- Να αναγνωρίζεται η ανάγκη πίσω από αυτό
- Να μην απαιτείται άμεση λύση
Αυτό μειώνει την ανάγκη για διαρκές emotional buffering.
Κλείσιμο
Το emotional buffering δεν είναι αδυναμία χαρακτήρα. Είναι ένας τρόπος διαχείρισης που κάποτε βοήθησε. Όταν όμως γίνεται μόνιμος, απομακρύνει το άτομο από τον εαυτό του. Η συνειδητή μείωση της συνεχούς απασχόλησης δεν φέρνει περισσότερη ένταση, αλλά περισσότερη σαφήνεια. Και αυτή η σαφήνεια είναι συχνά το πρώτο βήμα για πραγματική ψυχική ισορροπία.
